Herostrates - interpretacja
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Herostrates jest manifestem artystyczno-ideowych poglądów Jana Lechonia. Choć prowokacyjne, przez niektórych uważane wówczas (a może i dzisiaj?) za bluźniercze, warte jednak przypomnienia.

Poeta mówi w omawianym wierszu o losach Polaków rozrzuconych podczas przymusowej emigracji po całym świecie. Wspomina także o mesjanistycznym cierpieniu ukochanego narodu pod zaborami czy roli żołnierzy, którzy oddali swoje życie w walce w rożnych powstaniach, cierpiąc czasami latami na zesłaniu.

Lechoń nie boi się negować przeszłości historycznej Polski. Nie boi się wezwać do zburzenia zabytków, zerwania z tradycją, z nabożnym stosunkiem do przeszłości, zaniechania kultu historii. Przywołuje osoby, sceny, miejsca i wydarzenia dotyczące historii Polski, które zna każdy obywatel, karząc zburzyć Łazienki czy Stare Miasto w Warszawie lub zabić ducha Jana Kilińskiego (uczestnik walki o niepodległość Polski podczas powstania kościuszkowskiego, członek pierwszego rządu powstańczego, zestawiony z tytułowym Herostratesem, ponieważ także był szewcem). Konfrontuje wszystkie „rodzime” skarby narodowe z odległymi piramidami egipskimi, Waszyngtonem czy Sofią:

Czyli to będzie w Sofii, czy też w Waszyngtonie.
Od egipskich piramid do śniegów Tobolska
(…)

W wierszu widać wpływ epoki będącej poprzedniczką pozytywizmu. Pełno w nim odwołań do znanych antycznych motywów i symboli. Nie dość, że Lechoń zatytułował liryk imieniem efeskiego szewca, który stał się znakiem bezwzględnego dążenia do sławy, to jeszcze w piątek strofce wspomniał o rzymskiej bogini wegetacji i urodzajów Ceres (odpowiedniczka greckiej Demeter – bohaterki dramatu Stanisława Wyspiańskiego Noc listopadowa), proponując osadzenie jej w roli „polskiej” Marzanny:

O! zwalcież mi Łazienki królewskie w Warszawie,
Bezduszne, zimnym rylcem drapane marmury,
Pokruszcie na kawałki gipsowe figury
A Ceres kłosonośną utopcie mi w stawie.


Dostrzeżemy tu również echa myśli i stylistyki Juliusza Słowackiego. Członek Skamandra odniósł się do poglądów wieszcza, które ten zawarł w Uspokojeniu oraz Grobie Agamemnona. Ciekawostką jest fakt, iż to właśnie w Uspokojeniu czytamy pierwszy raz o Kilińskim, bohaterskim dowódcy ludu stolicy w dniach insurekcji warszawskiej, który doczekał się pomnika w stolicy:

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Pieśń o Stefanie Starzyńskim - informacje wstępne
2  Herostrates - analiza
3  Jan Lechoń - biografia



Komentarze
artykuł / utwór: Herostrates - interpretacja


  • Podobnie o swej historii myśleli Niemcy, obdarzając hitlerowskich dowódców powojennymi emeryturami ii szacunkiem społeczeństwa... Spalmy historię, wykluczmy ją z naszego myślenia - wszak ciąży! Przyjemniej będzie się robiło zakupy i szczerzyło zęby do każdego, kto nas pogłaska po głowie i zobaczy jakiś środkowoeuropejski naród...
    Basia (barbaradz {at} tlen.pl)

  • Zgodzę się - to założenie jest idiotyczne. I nie przywołuj w jego kontekście Lechonia, bo to był człowiek z zasadami, który nienawidził komunistów i zdrajców (wystarczy poczytać "Dzienniki", by to stwierdzić!).
    Miśka (f.u.wiewiorka {at} interia.pl)

  • Wiersz jest poryty , trzeba się skupić na teraźniejszości, ale żeby burzyć zabytki? I na dodatek ten Herostates powinien zostać potępiony za zburzenie świątynii Artemidy :( Ale w pewnym momencie autor opracowania odpłynął i zapomniał o czym pisze - jaka komuna i stan wojenny??? Przecież mówimy o dwudziestoleciu międzywojennym ;)
    Meskalinka (thelema {at} amorki.pl)

  • interpretacja dobra, ale te końcowe partie o karaniu czy zapominaniu są zamieszczone niepotrzzebnie. W koncu to interpretacja wiersza, a nie przekazywanie swoich poglądów ;/
    gość ()

  • dobra interpretacja ale założenie aby zapomnieć o przeszłości i nie karać zbrodniarzy jest absurdalne i idiotyczne. Zgadzać się z tym mogą jedynie osoby mające coś do ukrycia, np. współpracujące niegdyś z SB.
    Ewelina (Efffka18 {at} poczta.fm)





Tagi: